تبلیغات
زیست شناسی شهر تهران - داروهای ضد سرطان دریایی

داروهای ضد سرطان دریایی

چهارشنبه 14 اسفند 1392 11:15 بعد از ظهر

نویسنده : گروه زیست شناسی شهر تهران

نخستین آذرخش های حیات در 3500 میلیون سال پیش، از دریا برخاست و تکامل زیستی، ارگانیسم های دریایی را با مکانیسم های مناسبی برای تنازع بقا در شرایط ناگوار گرمایی، درجه‌ی شوری و فشار و نیز اثرات موتاسیون، باکتری ها و پاتوژن های ویروسی مجهز نمود. از 28 شاخه‌ی جانوری عمده، تنها دو شاخه در دریا زندگی نمی کنند.

. این تنوع زیستی به شکوفایی اکوسیستم دریایی در دوران کامبرین در 600 میلیون سال پیش باز می گردد؛ به طوری که گونههای دریایی تقریباً نیمی از کل تنوع زیستی را به خود اختصاص می دهند و از این رو منبع بزرگی برای کشف داروهای جدید و سودمند می باشند. امّا با این وجود، همانگونه که اشاره شد، داروشناسی دریایی هنوز دوران نوزادی خود را در گذران است.

از آنجا که 60 درصد از داروهای مورد استفاده در درمان سرطان، منشاء طبیعی دارند، دور از ذهن نخواهد بود که به دریا همچون گستره ای فراهم برای برداشت ترکیبات ضد توموری نظر افکنیم.

اکتنایسدین 743 (ET-743)

اکتنایسدین ها از آلکالوئیدهای تتراهیدروایزوکوینولون هستند که از (Ectenaiscidia Trubinata) که یک غلاف دار (Tunicate) است و بر روی ریشه های مانگرو در سراسر دریای کارائیب رشد می کند، جدا گردیده اند. ماده‌ی ET-743 برای مطالعات بالینی انتخاب شده است، زیرا دارای فعالیت سیتوتوکسیک بوده و در میان دیگر اکتنایسدین ها بیشترین فراوانی را دارد . این ماده برخورد DNA با فاکتورهای بیان ژن و دیگر پروتئین ها را تغییر می دهد، همچنین در رشد سلول از فاز G1 به G2 تأخیر ایجاد می کند، سنتز DN را منع می سازد و در فاز G2 سلولی نیز توقف ایجاد کرده و منتهی به مرگ درون سلولی (Apoptosis) مستقل از P53 می گرددو فعالیت ترجمانی ژن MDR1 را نیز منع می کند و با ملکول های دیگر هدف مانند شبکه میکروتوبولی نیز واکنش نشان می دهد. در کشت سلول انسانی NCI، این ترکیب به ویژه بر علیه خطوط سلولی اشتقاق یافته از ملانوما و کارسینوم های کلون، پستان، شش، مغز و تخمدان مؤثر بوده است. همچنین درمان با این ترکیب در مدل های تومورهای جسم دار (Solid Tumor) گوناگونی گزارش شده است.

بریواستاتین 1 (Bryostatin-1)

بریواستاتین-1 یک لاکتون ماکروسیکلیک است که از بی مهره دریایی (Bugula Neritine) جدا شده است. بریواستاتین، فعال کننده‌ی قوی پروتئین کیناز C  است و اثرات آنتاگونیستی بر روی استرهای فوربول (Phorbol) ارتقاء دهنده‌ی تومور دارد. همچنین فعالیت های تعدیل کننده‌ی ایمنی، القاء افتراق خطوط سلولی لنفوئیدی و میلوئیدی، تجمع پلاکتی تحریک کننده‌ی خون سازی را نیز دارا می باشد. افزون بر این، بریواستاتین-1 تولید اجزاء خانواده‌ی متالو پروتئینازهای ماتریکسی را منع کرده و بیان ژن مقاومت چند دارویی MDR1 را می کاهد و بیان ژن P53 و Bcl-2 را تعدیل نموده و مرگ درون سلولی را القاء می کند.

این دارو فعالیت ضد توموری چشمگیری در مدل های پیش بالینی، بر علیه طیفی از خطوط سلولی از خود نشان داده و اثرات ضد توموری مواد شیمی درمانی گوناگونی را افزایش داده است.

دولاستاتین ها (Dolastatins)

دولاستاتین ها، پپتیدهایی هستند که از نرمتن دریای اقیانوس هند به نام Dolabella Auricularia جدا شده اند. در این خانواده، پپتید خطی دولاستاتین 10 و دزی پیتید(Desippeptide) دولا ستاتین 15 وجود دارند که فعالیت ضد تکثیری از خود نشان می دهند. دولاستاتین ها، تکثیر سلولی را منع کرده و مرگ درون سلولی (Apoptosis) را در تعداد زیادی خطوط سلولی سرطانی القاء می کنند.

این فعالیت ها از طریق تداخل با توبولین (Tubulin) روی داده و در نتیجه در کنش میکروتوبولی تغییر ایجاد میشود. دولاستاتین ها، اثرات سیتوتوکسیک چشمگیری را در جانورانی که تومورهای درون صفاقی دارند، از خود نشان دادهاند؛ افزون بر این، فعالیت ضد توموری سینرژیتکی با آلکالوئید وینکا(Vinca) و بریواستاتین-1 بروز داده اند.

دی دمنین ها (Didemnins)

دی دمنین ها، خانواده ای از دی پزی پپتیدهای (Depsipeptides ) حلقوی هستند که از یک غلاف دار (Tunicate) کارائیب به نام (Trididemnun Solidum) بدست می آید. دی دمنین B قوی ترین آن ها در مطالعات ضد توموری است که برای انجام تحقیقات بالینی انتخاب شده است. این ترکیب، سنتز RNA، DNA و پروتئین ها را منع کرده و اثر ضد توموری آن بر علیه مدل های گوناگونی از سرطان ها مورد بررسی قرار گرفته است. شایع ترین عارضه‌ی دی دمنین B ، تهوع و استفراغ به صورت وابسته به دوز بوده است.

آپلیدین (Aplidine) یا دی هیدرو دی دمنین B یک دی دمنین است که از غلاف دار (Tunicate) مدیترانه ای به نام (Aplidium Albicans) جدا شده است. آپلیدین با سنتز DNA و پروتئین ها برخورد کرده و موجب القاء سیکل سلولی G1-G2 می شود. همچنین این دارو دارای مکانیسم منحصر بفرد سیتوتوکسیتی است که شامل منع اورنتیندیکربوکسیلاز می باشد. این آنزیم برای فرآیند تولید و رشد تومور حیاتی است. داده های اخیر همچنین نشان می دهند که آپلیدین، بیان ژن فاکتور رشد اندوتلیالی عروقی را منع می کند و از این رو دارای اثرات ضد رگ زایی است.

کاهالائید F (Kahalaide F)

کاهالائید F یک دی پزی پپتید است که از یک نرمتن دریایی که در هاوایی یافت می شود، به نام (Elysia Rufescens)، جدا گردیده است. مطالعات، برای شناخت مکانیسم عمل کاهالائیدF ، نشان داده اند که در بعضی از سیستم های آزمایشگاهی، این ماده موجب در هم ریختگی غشاءهای لیزوزومی می گردد. این مکانیسم در میان مواد ضدسرطان منحصر بفرد می باشد و ممکن است موجب افزایش اسیدی شدن فضای درون سلولی گردیده و در نتیجه به صورت یک رخداد تحریکی، موجب آغاز مسیرهای مرگ درون سلولی شود.

همچنین کاهالائید F موجب منع فعالیت تیروزین کیناز میان غشایی Erb 2 و منع بیان ژنی TGF-Α می شود.

شواهدin Vitro در مورد اثر این ترکیب بر روی مدلهای سرطان انسانی آزمایشگاهی مانند سرطان پروستات غیر وابسته به آندروژن و دیگر تومورهای جسم توپر، این ترکیب را نمونه‌ی مناسبی برای انجام برنامه های بالینی معرفی مینماید.

دیسکو درمولید (Discodermolide)

دیسکودرمولید یک لاکتون پلی هیدروکسیل شده است که از اسفنج اعماق دریا به نام (Discodermia Ssp.) جدا شده است. دیسکو درمولید، یک عامل سرکوب کننده‌ی ایمنی و سیتوتوکسیک است. مطالعه بر روی مکانیسم عمل این ترکیب نشانگر آن است که می تواند میکروتوبول ها را در حالت ثابت نگه دارد. 




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: چهارشنبه 14 اسفند 1392 11:21 بعد از ظهر