تبلیغات
زیست شناسی شهر تهران - پریون

پریون

پنجشنبه 29 آبان 1393 10:20 بعد از ظهر

نویسنده : گروه زیست شناسی شهر تهران

  پریون كوتاه شده ی عبارت « ذره ی پروتئینی مسری » است . در واقع شكل نابجای یك پروتئین طبیعی و بی ضرر (PrPc) موجود در غشای سلولی نورون های مغزی و برخی سلول های دیگر است. 

 

عامل عفونی كوچك تر از ویروس است كه خود الگویی برای تكثیر خودش است و عامل بیماری جنون گاوی ( BSE ) و اسكراپی در گوسفند و بیماری های مغزی CJD و KURU در انسان می باشد . پروتئین پریونی را با علامت اختصاری prp  نشان می دهند . در غشای اغلب سلول های پستانداران ، به خصوص انواع مغزی ،‌پروتئین پریونی دیده می شود .

پریون‌ها بر خلاف تمام اشکال حیاتی دیگر برای تکثیر به وجود DNA یا RNA وابسته هستند، با وجود آنکه صرفا از پروتئین تشکیل شده‌اند، می توانند خود را بازسازی کنند.

      پروتئین طبیعی و نوع بیماری زا ، از لحاظ ساختمانی با یكدیگر تفاوت دارند . پروتئین طبیعی چهار مارپیچ آلفا در ساختمانش دارد ، در حالی كه در نوع بیماری زا ،‌دو مارپیج آلفا به چهار زنجیره ی بتا تبدیل شده است .  این تغییر شكل ممكن است به علت جهش در ژن های كد كننده ی پروتئین طبیعی در بدن باشد ، یا به علت ورود پریون از طریق عفونت به وجود آید .پریون غیر طبیعی نسبت به عمل آنزیم پروتئاز مقاوم است . در مجموع تجمع پریون ها در سلول های عصبی رخ می دهد كه پس از پلیمریزه شدن ،‌تشكیل فیبریل هایی را می دهند و نهایتا ً باعث تخریب سلول های عصبی می شوند .انتقال پریون ها به مغز از طریق اكسون سلول های عصبی رخ می دهد . راه دیگر انتقال احتمالا ً از طریق خون و از راه سلول های ایمنی است .نكته ی مهم این كه پریون ها باعث بروز واكنش التهابی از طریق دستگاه ایمنی نمی شوند ، چرا كه از لحاظ تركیب شیمیایی مشابه پروتئین های طبیعی در بدن می باشند و تنها شكل فضایی متفاوتی دارند . بنابراین خودی محسوب می شوند . پریون ها نسبت به دمای بالا ( حدود 90 درجه ی سانتی گراد )و اشعه هایی كه ویروس ها غیر فعال می كنند ، مقاوم هستند و نسبت به عوامل دناتوره كننده ، نظیر اوره و فنل حساسند .

  پریون های مفید :

          به طور طبیعی ویروس های بیماری زا در خزه می توانند از بخش آلوده كننده ی خزه به بخش غیر آلوده انتقال یابند . اما پریون هایی از خزه های آلوده به ویروس كشف شدند كه ظاهرا ً به نواحی محیطی خزه های غیر آلوده به ویروس مهاجرت می كنند . این پریون ها باعث مرگ سلول های خزه در بخش های محیطی می شوند و به این ترتیب سدی از سلول های مرده به وجود می آورند كه مانع آلودگی سایر بخش های خزه با ویروس ها می شوند  ؛ زیرا ویروس ها نمی توانند از این سد عبور كنند .

     پریون ها همچنین به طور نظری با حافظه و فرایند تمایز سلولی  ارتباط دارند . پروتئین پریونی به نام CPEB ممكن است به حفظ خاطرات در سلول های عصبی كمك كند . CPEB پروتئینی است كه در محل اتصالات سلول های عصبی یا در سیناپس های بین سلول های عصبی قرار دارد .




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: پنجشنبه 29 آبان 1393 10:21 بعد از ظهر